W roku bieżącym przypada setna rocznica urodzin Aliny Szapocznikow (1926–1973) – jednej z najwybitniejszych polskich rzeźbiarek XX wieku. Choć światowe uznanie przyszło do niej z opóźnieniem, dziś nie ma wątpliwości, że należała do grona artystów wyprzedzających swoją epokę.
Ta drobna kobieta, o wątłym ciele, ale obdarzona nieprzeciętną urodą – nosiła w sobie imperatyw, że musi interweniować przeciw całemu złu tego świata, którego okrucieństw doświadczyła osobiście jako ocalała z Holokaustu.
Jej twórczość była świadectwem niezwykłej odwagi artystycznej i osobistej. Przez całe życie mierzyła się z doświadczeniem kruchości ludzkiego ciała, czyniąc z niego centralny temat swojej sztuki. Od tradycyjnych technik rzeźbiarskich przeszła do pionierskich eksperymentów z nowoczesnymi materiałami, nieustannie poszukując nowych środków wyrazu.
Szapocznikow dzieliła swoją karierę między Polskę, Europę Zachodnią i Amerykę. Jej dzieło pozostaje rozproszone, a nieliczne tylko rzeźby znajdują się w najważniejszych polskich muzeach. Jednocześnie jej prace od lat prezentowane są w czołowych instytucjach artystycznych świata, a zainteresowanie nimi stale rośnie.
To dowód, że polska kultura współtworzyła najważniejsze nurty współczesnej sztuki i uczestniczyła w globalnej debacie o człowieku, pamięci i doświadczeniu XX wieku.
Twórczość Aliny Szapocznikow jest również świadectwem historii pokolenia naznaczonego wojną i Zagładą. Jako ocalała z Holokaustu potrafiła nadać osobistym doświadczeniom wymiar uniwersalny, tworząc dzieła mówiące o ludzkiej godności, cierpieniu i sile przetrwania.
Jedną trzecią swojego krótkiego życia spędziła w Pabianicach, gdzie najpierw uczyła się w Szkole Podstawowej nr 1 a następnie uczęszczała do Gimnazjum im, Królowej Jadwigi.
Jej życie i twórczość pozostają wzorem niezłomności, odwagi oraz wierności wartościom humanistycznym.
Każda forma upamiętnienia tej wybitnej artystki będzie wyrazem uznania dla jej dorobku i przypomnieniem, że nie pozostajemy obojętni wobec ludzi, którzy swoją pracą wzbogacili nasze wspólne dziedzictwo kulturowe.
Najbardziej prestiżowe muzea sztuki na całym świecie obchodzą w tym roku setną rocznicę urodzin rzeźbiarki organizując okolicznościowe wystawy i prezentując jej prace. Rada Miasta Pabianic przyznała jej tytuł Ikony Pabianic-2026.
Możemy być dumni, że Alina Szapocznikow była związana z naszym miastem.
Zachęcamy Państwa oraz młodzież szkół średnich do obejrzenia filmu, który przybliża sylwetkę artystki.
https://vod.tvp.pl/filmy-dokumentalne,163/kazde-dotkniecie-zostawia-slad-alina-szapocznikow,2542818
Mariusz Knorowski
Ewa Lewandowska